ಕರಾವಳಿಯ ಕಂಬಳ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಏಕೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ?

ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೇ, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದೇ? ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ “ಕಂಬಳ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ, ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದು” ಎನ್ನುವ ವಾದವಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ “ಕಂಬಳ ಕರಾವಳಿಯ ಕೃಷಿ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗ. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೂಲ ಆತ್ಮವೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಕಳಕಳಿಯೂ ಇದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಕಂಬಳ ಎಂದರೇನು?

ಕಂಬಳ ಕೇವಲ ಕೋಣದ ಓಟವಲ್ಲ. ಇದು ತುಳುನಾಡಿನ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ, ಕೆಸರು ಗದ್ದೆ, ರೈತರ ಬದುಕು, ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಶತಮಾನಗಳ ಪರಂಪರೆ. ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವ ಕೃಷಿಯ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಂಬಳದ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ.

ಮೈಸೂರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೇರೆ

ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಕರಾವಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಅರಮನೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಬಳ ಮೈಸೂರಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆಸಬಹುದೇ?

ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಜನರು ಕಂಬಳವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೇ? ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿರಲಿ, ಮೈಸೂರಿನಂತಹ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಮರಮಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಕಡಿದು, ಬೋರ್ ವೆಲ್ ಗಳಿಂದ ಯಥೇಚ್ಛ ನೀರೆತ್ತಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಎಷ್ಟು? ಏನು?

ಇಂದು ಕಂಬಳ, ನಾಳೆ ಮತ್ತೇನು?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಂಬಳಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ಉಡುಪಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಕೊಡಗಿನ ಕೈಲಪೊಳ್ದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದು ಅದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಹಂಪಿಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಲ ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹರಡುವುದು ಬೇರೆ, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಬೇರೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ನೆಲೆಯ ಗುರುತನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಂಬಳವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಅಳಿಸುವ, ಹೋಗುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಕಂಬಳ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಆತ್ಮ ತುಳುನಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ದಸರಾ. ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಕಂಬಳ. ಕೊಡಗಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಕೈಲಪೊಳ್ದು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜಾತ್ರೆಗಳು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅದರ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.