ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ

ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಪಯಣ, ಸಾಧನೆಗಳು, ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ, ಸಮಾಜ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾದರೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಹೆಸರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (RSS).

ಬೆಂಬಲಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಸೇವೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತೀಕ.

ವಿಮರ್ಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.

ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದಿಂದ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವ ಈ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹೊಗಳುವುದರಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಟೀಕಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅದರ ಇತಿಹಾಸ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕೊಡುಗೆಗಳು, ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಎಂದರೇನು?

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (Rashtriya Swayamsevak Sangh – RSS) ಅನ್ನು 1925ರಲ್ಲಿ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೇಶವ್ ಬಲಿರಾಮ ಹೆಡ್ಗೇವಾರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಂಘದ ಘೋಷಿತ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಸಂಘವು ತನ್ನನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಲ್ಲ, ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ

1920ರ ದಶಕದ ಭಾರತವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ RSS ಅನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ:

• ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ
• ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿ
• ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಭಜನೆಗಳು

ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಡ್ಗೇವಾರ್ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಘ ಜನ್ಮತಾಳಿತು.

ಆದರೆ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ 1925ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 1947ರ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಘದ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿಭಜನೆಯು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಿಲುವುಗಳ ಕುರಿತು ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ರಾಜಕೀಯ ದುರ್ಬಲತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಗುರುತಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ ನೀಡಿತು.

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಂತಕರು “ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಸಂಘದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿಭಜನೆಯ ಅನುಭವವೇ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು ನೀಡಿದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಾಖೆ: ಸಂಘದ ಹೃದಯ

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಅದರ ಶಾಖೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಯಾಮ , ಆಟಗಳು , ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು, ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ತರಬೇತಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪ್ರಕಾರ ಇದೇ ಸಂಘದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲ.

ಆದರೆ ಸಂಘದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಘದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಬೆಂಬಲಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಸಂಘಟನೆ.

ವಿಮರ್ಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಗುರುತು ರಾಜಕೀಯದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ.

ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕೇವಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬಲವಾದ ಸಂಘಟನೆ, ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯ.

1. ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ

ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಕರು ನಾಯಕತ್ವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ.

ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾದಗಳಿವೆ.

ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಕೆಲವು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತು ಆಧಾರಿತ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ರಾಜಕೀಯದ ಆರೋಪಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು

ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕಂಪ, ಕೋವಿಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸಂಘದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.

ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ.

3. ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಂಘಟನಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ, ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವಿರಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಂಘಟನಾ ಬಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

4. ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಚರ್ಚೆ

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಾದ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತೀಕರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತವು:

• ನೂರಾರು ಭಾಷೆಗಳು
• ಸಾವಿರಾರು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು
• ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳು
• ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು

ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ನಾಗರಿಕತೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತದ ಬಹುತ್ವದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಕುರಿತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚರ್ಚೆ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.

5. ಈಗ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ: RSS ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಘಟನೆಯೇ?

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವೆಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನೋಂದಣಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸುವವರು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.

ಯಾಕೆ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯ?

1. ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಘಟನಾ ರಚನೆ ಇದೆ.
2. ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿವೆ.
3. ಸ್ಪಷ್ಟ ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಿದೆ.
4. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
5. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
6. ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದ್ದಿದೆ.

RSS ನ ಪ್ರತಿವಾದ

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ:

• ಸಂಘವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ.
• ಅದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಚಳವಳಿ.
• ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಇತರ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ:

• ಸದಸ್ಯತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂಘಟನಾ ಶಿಸ್ತು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
• ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಸ್ವರೂಪ ಏನು?
• ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಇರಬಾರದೇ?

ಇವು ಕೇವಲ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕುರಿತು ಉದ್ಭವಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿವೆ.

6. ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ

ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವಿವಾದಾತೀತ ಸತ್ಯ.

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (BJP) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದರೆ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ಸಂಘಟಿಸುವ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅದರ ವಿರೋಧಿಗಳೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವೇ?

ಸಂಘಟನಾ ಶಿಸ್ತು, ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿರುವ ಮಾದರಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ನವೋದ್ಯಮ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಭಜನೆ, ಗುರುತು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೋವುಗಳ ರಾಜಕೀಯವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಾರತದ ಭೂತಕಾಲದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಬಡತನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪರಿಸರ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯ ಯಾವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.