ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು — ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯವಾದಾಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ದುಃಖ, ವ್ಯಸನ, ಕುಟುಂಬದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಯ, ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಸೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಲೋಚಕರು, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕರು, ಮನೋಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಆಧಾರಿತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚಕ ಎಂದರೆ ಯಾರು? ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಬೇಕು? ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ? ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗವೇ? ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದಾರಿಗಳೇನು? ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಯಾವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು? ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸಮಾಲೋಚಕನ ಕೆಲಸದ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ? ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಯುವಜನರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವು.

Mental Health Counsellor ಎಂದರೆ ಯಾರು?

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚಕರು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಆಲಿಸಿ, ಅವರ ಭಾವನೆಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ವೃತ್ತಿಪರರು. ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳುವುದು ಅವರ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವುದು ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಯ ಇರಬಹುದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆತಂಕ ಇರಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಲಹ, ಸಂಬಂಧದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಏಕಾಂತ, ವ್ಯಸನ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಆಘಾತವೂ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಕರು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತನ್ನು ತೀರ್ಪು ನೀಡದೆ ಆಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ತಜ್ಞರ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಮಾಲೋಚಕರು, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕರು ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯರು ಒಂದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಲ್ಲ. ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಅಪಾಯ ಅಥವಾ ಔಷಧಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಸಮಾಲೋಚಕನ ಪಾತ್ರವು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ವೈದ್ಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ.

ಸಮಾಲೋಚಕರ ಕೆಲಸದ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಬರುವವರು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೇ “Role Boundary”, ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮಿತಿ.

ಸಮಾಲೋಚಕನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಬಹುದು, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ತಾನು ವೈದ್ಯನಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಔಷಧಿ ಸೂಚಿಸುವುದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ತಜ್ಞರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಹಾನಿಯ ಅಪಾಯವಿದ್ದರೆ, ಇತರರಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಸಮಾಲೋಚಕನು ಸೂಕ್ತ ಮನೋವೈದ್ಯ, ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

ಇದು ಸಮಾಲೋಚಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯ ಲಕ್ಷಣ. “ನಾನು ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗೂ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ” ಎನ್ನುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕಿಂತ “ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು?” ಎಂಬ ಅರಿವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಗೌಪ್ಯತೆಯೂ ಈ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಇತರರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು. ಆದರೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ, ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಡಿ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ Mental Health Counsellor ಯಾಕೆ ಬೇಕು?

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದರ ಅರ್ಥ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎನ್ನುವ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ, ಸೇವೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದತ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ

ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಅಂದರೆ District Mental Health Programme, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಈಗಾಗಲೇ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಗುರುತಿಸುವುದು, ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದೂ ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯರು, ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಪರರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ” ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯೋಗ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿ ಯುವಜನರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ “Mental Health Counsellor” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಅರ್ಹತೆ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ, ಅನುಭವ, ವೇತನ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದಾರಿಗಳೇನು?

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಾಗಿಲಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಗುರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಲವು ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. ಸಮಾಜಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಕಿಶೋರರ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗ.

ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅನುಭವವೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊದಲು “ನನಗೆ ಯಾವ ಹುದ್ದೆ ಬೇಕು?” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಆ ಹುದ್ದೆಯ ಹಿಂದಿನ ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರುವ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ವಿಧಾನ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಾಗಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರೆ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಆದರೆ “ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋರ್ಸ್” ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದರೆ ಸಾಕು ಎಂದಲ್ಲ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮೂಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅದರ ನಂತರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರರ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಕುಟುಂಬ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಥಮ ನೆರವು, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಆಘಾತದ ನಂತರದ ಬೆಂಬಲ, ವೃದ್ಧರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಕಲಚೇತನರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ತರಬೇತಿ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಅದೇ ರೀತಿ ಟೆಲಿ-ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸೇವೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ, ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ. ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ “ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್” ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಅರ್ಹತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವಿ, ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರೆ ಅದೇ ಮಾನದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Tele-MANAS: ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ Tele-MANAS. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು.

ಇದರಿಂದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವೂ ಬಂದಿದೆ. ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖಭಾವ ಅಥವಾ ದೇಹಭಾಷೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾತಿನ ವೇಗ, ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಕರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವೃತ್ತಿ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಈಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಒತ್ತಡ, ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ, ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಳಕೆಯಂತಹ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಕಾಲೇಜು ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಿಶೋರರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ವಿಧಾನ ವಯಸ್ಕರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರರ ವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತರಬೇತಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕೆಲಸ

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರನ್ನು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅನುಸರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಕನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆಗ ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೈದ್ಯರು, ನರ್ಸ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಬೇಕು?

“ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚಕ” ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ, ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಪದವಿ, ಕೆಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಮತ್ತಿತರ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಪರ ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಶೋರ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಕರಿಗೆ ಸಮಾಜಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಮೇಲಾಗಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು ನೀಡದ ಮನೋಭಾವದಂತಹ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ಒಂದು ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ Mental Health Counsellor ಆಗಬಹುದು” ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಓದಬೇಕು.

ಯಾವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಈ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ?

ಈ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಧ್ಯೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡದೆ ಕೇಳುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು, ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತಜ್ಞರ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸುವ ವಿವೇಚನೆ ಇರಬೇಕು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಅಗತ್ಯ.

ಇದು “ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಹೇಳುವ” ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ. ತರಬೇತಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವೃತ್ತಿ.

ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚು

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಆಲೋಚನೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಹಾನಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಕರು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಬದಲು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮದಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಸೂಕ್ತ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಪಾಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸೇವೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಹುದ್ದೆ ಎಂದಲ್ಲ

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯುವಜನರು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದರೆ ಅದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಆಧಾರಿತ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿ, ಹಣಕಾಸು ಮಂಜೂರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ “ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಹುದ್ದೆ ಶಾಶ್ವತವೇ, ಒಪ್ಪಂದ ಆಧಾರಿತವೇ, ಯೋಜನಾ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು, ನವೀಕರಣದ ನಿಯಮವೇನು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯ ಏಕೆ ಇದೆ?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುವವರು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು?

ಪಿಯುಸಿ ನಂತರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. ನಂತರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾಲೋಚನಾ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಾನುಭವವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಮಾಲೋಚನಾ ಕೌಶಲ್ಯ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಅರಿವು, ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರರ ಮನೋವಿಕಾಸ, ವ್ಯಸನ, ಕುಟುಂಬ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ನೈತಿಕತೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅವರ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉತ್ತಮ ಸಮಾಲೋಚಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಲ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯೋಗ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು?

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇಂದು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಹಾಗೂ ಆರಂಭಿಕ ನೆರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾದರೂ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಭಾವನೆಗಳ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಸಮಾಲೋಚಕರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ಬರಲಿದೆ.

ಈ ವೃತ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ?

ಜನರ ಮಾತನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೇಳಬಲ್ಲವರು, ಇತರರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು, ತೀರ್ಪು ನೀಡದೆ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಮಾನಸಿಕ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೂಕ್ತ. ಆದರೆ ಕೇವಲ “ನನಗೆ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಇಷ್ಟ” ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಾರದು. ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರಿವು, ಗೌಪ್ಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳು.

ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುವಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು?

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುವವರು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್, ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು ಹುದ್ದೆಯ ನಿಖರ ಹೆಸರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ, ವಯೋಮಿತಿ, ಅನುಭವ, ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನ, ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ವೇತನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಸುದ್ದಿ ಸಲಹೆ

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲಾವಣೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು “ಸುಲಭವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ” ಎಂದು ನೋಡುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗವಾದ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೃತ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತರಬೇತಿ, ನೈತಿಕತೆ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ಯುವಜನರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡದೆ, ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ, ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ನೋಡಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಇದು.

ಸುದ್ದಿ ಟಿವಿ – ನಾವು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳೊಲ್ಲ.