ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್: ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಚರ್ಚೆಯಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಶ್ವವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಅಂದರೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ (SIR), ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತ, ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರೊ. ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಪ್ರೊ. ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ‘ಸ್ವಯಂ-ಹೆಸರು ವ್ಯತ್ಯಾಸ’ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. (The Times of India)

ಆದರೆ ಈ ಸಣ್ಣ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಯಾರು? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಗುರುತನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ?

ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಈ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಯಬೇಕಾದದ್ದಲ್ಲ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಅಪರೂಪದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭ.

ಬಸವನಗುಡಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವ ವಿಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ

ಚಿಂತಾಮಣಿ ನಾಗೇಶ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯ. ಅವರು 1934ರ ಜೂನ್ 30ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪಯಣದ ಆರಂಭ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಆಯಿತು. (ACR IITM)

ಅವರ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು… ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾದವು.

ಅವರು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. (ACR IITM)

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಶಕ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು.

ಅವರು ಯಾವ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಫೋಕಸ್ ಮಾಡಿದರು?

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುವುದು — “ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು?”

ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಘನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳು ಯಾವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳ ರಚನೆ ಹೇಗಿದೆ, ಅವು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇದು.

ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹಗಳ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳು, ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾರ್ಬನ್ ನ್ಯಾನೋವಸ್ತುಗಳು, ಗ್ರಾಫೀನ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಲೋಹ-ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದ ಅಧಿವಾಹಕತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಧುನಿಕ ವಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. (Home Page | IIT Kanpur)

ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ — ಇಂದು ನಾವು ಬಳಸುವ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಂದರೆ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರು ಘನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ 1984ರಿಂದ 1994ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ, ಸಂಶೋಧನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. (ACS Publications)

1989ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಉನ್ನತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಅವರೇ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. (LIBJNCIR)

ಅಂದರೆ ರಾವ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು. ಒಂದು — ಅವರು ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಇನ್ನೊಂದು — ಅವರ ನಂತರವೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

1,600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು, 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಬದುಕನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ. ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 1,600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುವುದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. (Home Page | IIT Kanpur)

ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಐದು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದೇ ಅವರ ವಿಶೇಷತೆ. ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವುದು ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೌದು.

ಭಾರತ ರತ್ನ ಪಡೆದ ಮೂರನೇ ವಿಜ್ಞಾನಿ

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 1974ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ, 1985ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಮತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ ನೀಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಗೌರವವೂ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. (JNCASR)

ಭಾರತ ರತ್ನ ಪಡೆದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ವಿಶೇಷ. ಅವರು ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸರ್ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ರಾವ್ ಅವರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳು ಭಾರತ ರತ್ನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. (JNCASR)

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ

ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನ ನೀತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕು.

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2004ರಿಂದ 2014ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. (JNCASR)

ಇದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀತಿಯ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲ

ರಾವ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ಅವರು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು. ವಿಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವು ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. (Home Page | IIT Kanpur)

ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಹುಶಃ ಇಂದು ಒಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು “ಇದು ಹೀಗೆ ಯಾಕೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಗು ಆಗಿರಬಹುದು. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ.

ಹಾಗಾದರೆ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು?

ಇದಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರೋಣ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. (The Indian Express)

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ‘ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಮತದಾರರ’ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2002ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ “Prof CN Rao M” ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. (The Indian Express)

ಇಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯ ನಿಜವಾದ ಪಾಠವೇನೆಂದರೆ — ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಇಂತಹ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಅವರ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕನ್ನು ಒಂದು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಅನ್ಯಾಯ.

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದೇನು?

ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಭೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ನಿರಂತರತೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯ. ಆದರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾ, ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನ ನೀತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ.

ಅವರ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಠವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇಶ ಕಟ್ಟುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲೂ ದೇಶ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ತರಗತಿಯಲ್ಲೂ ದೇಶ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ದೇಶ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ದೇಶ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಬದುಕು ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯ.

ಸುದ್ದಿ ಟಿವಿ ಚಿಂತನೆ

ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಯಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಆ ಘಟನೆಯಾಚೆಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕಡೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿನ ದಾಖಲೆ ಹೇಗೆ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಭಾರತ ರತ್ನ ಪಡೆದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಕಥೆ ಇದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಇಂದು ಕೇವಲ “ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಜ್ಞಾನಿ” ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, “ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ” ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ.

ಸುದ್ದಿ ಕ್ಷಣಿಕ. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಇತಿಹಾಸ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ — ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಸುದ್ದಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ.