ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆ: ಬಡವರ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ!

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಶೇ. 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆ – ರೈತರಿಗೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲ!

ಹಾಲು ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವಲ್ಲ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ವೃದ್ಧರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಲು ಕೂಡ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಹಾಲಿನ ದರವನ್ನು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 8 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ದರ 46 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 54 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಹಾಲಿನ ದರಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೆ ನಡೆದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಬಾರಿ ನಡೆದಿರುವ ಹೆಚ್ಚಳ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಸಿಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಹಾಲು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳದ ಮೇಲಿದೆ.

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ?

ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹಾಲು ಈಗಿನ ಕುಟುಂಬ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

2016ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಲಿನ ದರವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 4 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ನೀಲಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಲಿನ ದರ 29 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 33 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ವಿಧದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ 34 ರೂಪಾಯಿಯ ದರವೂ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.

2022ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ, ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

2023ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 3 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ದರ 42 ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿತು.

2024ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗೆ 2 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅರ್ಧ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 50 ಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 50 ಮಿಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಾಲು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಕೆಎಂಎಫ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 4 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 50 ಮಿಲಿ ಹಾಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ದರವನ್ನು 42 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 46 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈಗ 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಮತ್ತೆ 8 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೋನ್ಡ್ ಹಾಲಿನ ದರ 54 ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಅಂದರೆ, 2016ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 33 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಈಗ 54 ರೂಪಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 21 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ. ಅಂದಾಜು ಶೇ. 64ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ. ಇದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ನಾಮಮಾತ್ರ ಬೆಲೆ ಹೋಲಿಕೆ. ಹಾಲಿನ ವಿಧ, ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು 2024ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಖರೀದಿಸುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದು 2016ರಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 990 ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ 1,620 ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 630 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಬಳಸುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1,260 ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಹಾಲಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಚಹಾ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಕಷ್ಟವೂ ನಿಜ!

ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತರು ಕೇವಲ ಹಸುವನ್ನು ಸಾಕಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ನಿರಂತರ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಬೇಡುವ ಉದ್ಯಮ.

ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಸಿರು ಮೇವು, ಒಣ ಮೇವು, ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕೊಡದ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನೂ ಸಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಲಸಿಕೆ, ಪಶುವೈದ್ಯರ ವೆಚ್ಚ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಇವೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಅವಧಿ, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರೆ

ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಪಶು ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಿದೆ.

ಕೋವಿಡ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 50 ಕೆ.ಜಿ. ಗೋಧಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 850 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದ ಬೆಲೆ 1,200 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಚೀಲಕ್ಕೆ 350 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ. 2019ರಲ್ಲಿ 5 ಕೆ.ಜಿ. ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 12 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದ ಬೆಲೆ, 2022ರ ವೇಳೆಗೆ 2 ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ 25 ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರೆ 5 ಕೆ.ಜಿ. ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 62.50 ರೂಪಾಯಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಇನ್ನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಲೋಡ್‌ಗೆ ಹಿಂದೆ 8,000 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದ ಬೆಲೆ 12,000 ರೂಪಾಯಿ ದಾಟಿತ್ತು.

2024ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, ಹಿಂದೆ 3,000 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಲೋಡ್ ಮೇವು 10,000 ರೂಪಾಯಿ ದಾಟಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಮೇವಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ರೈತರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ 50ರಿಂದ 60 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.

ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಹಾಲಿನ ಖರೀದಿ ದರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಗಾಲ, ಮಳೆಯ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಪಶು ಆಹಾರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳು ರೈತರನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿವೆ. ಮೇವು ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಬೇಕಾದ ರೈತರಿಗೆ ಹಾಲಿನ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವರು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ಕೈಬಿಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಬಡವರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ

ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಗ್ರಾಹಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಒಂದು ಕಡೆ ದಿನಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ವೆಚ್ಚ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಬದಲು ಕಡಿಮೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಪರ್ಯಾಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಇರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 500ರಿಂದ 1,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಪಿಂಚಣಿದಾರರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳದ ನೌಕರರಿಗೆ ಅದೇ ಮೊತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಹಾರ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.

ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

2026ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ 8 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿರುವ ವಿವರಣೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ 7 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಮತ್ತು 1 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಖರೀದಿ ದರ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 35 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 42 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 5 ರೂಪಾಯಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಒಟ್ಟು 47 ರೂಪಾಯಿ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ. ಹಾಲಿನ ಮಾರಾಟ ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೈತರ ನಿಜವಾದ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆಯೇ?

ರೈತರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪಶು ಆಹಾರ, ಮೇವು, ಔಷಧಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 7 ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳ ದೊರೆತರೂ ಅದು ರೈತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಲಾಭವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಾಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ದರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೈತರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇವಲ ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕೆಎಂಎಫ್‌ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿರುವಾಗ ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏಕೆ ಬಲಪಡಿಸಬಾರದು?

ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಒದಗಿಸಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಶಾಶ್ವತ ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ?

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೇವು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬಹುದು. ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪಶು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬಹುದು.

ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಪಶು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿದೆಯೇ, ಖರೀದಿ ದರದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಲು ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ನೀಡುವ ಕ್ಷೀರಭಾಗ್ಯದಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಪರಿಹಾರವೇನು?

ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಸಿಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಸಿಗಬೇಕು. ಈ ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇವು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪಶು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ, ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.

ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಮೂಲಕವೇ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನೀತಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು? ಗ್ರಾಹಕರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಇದೆ. ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಲಿನ ದರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದೇ ಹೊರತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅದೊಂದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ.

ಸುದ್ದಿ ಟಿವಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ನಂದಿನಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಾಲಿನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗ್ರಾಹಕರ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದ ಭಾಗ. ಅದರ ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಂಕಷ್ಟ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರೆ ಹಾಕುವುದಷ್ಟೇ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಾಲು ಅಗ್ಗವಾಗಿ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರೈತರಿಗೆ ನಷ್ಟದ ಬೆಲೆ ನೀಡುವುದೂ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಾಲು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗಬೇಕು. ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ನೀತಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಹಾಲಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿದಾಗ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಯಾರು ಇಡುತ್ತಾರೆ?