ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಸವಾಲು
9,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಗರ! ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ? ಅಥವಾ ಕೃಷಿಯ ಅಂತ್ಯವೇ?
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬಿಡದಿ ಸಮೀಪ ಸುಮಾರು ೯,೦೦೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ “ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೌನ್ಶಿಪ್ (GBIT)” ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ. “ವರ್ಕ್-ಲೈವ್-ಪ್ಲೇ ” ಮಾದರಿಯ ಹೊಸ ನಗರ. ಅಂದರೆ ಜನರು ವಾಸಿಸಲು, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು, ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವ ಸಮಗ್ರ ನಗರ.
ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ೯,೦೦೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?
ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ
ಅದು ಇಂದು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದರೆ?
ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಏನು?
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ನಗರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಒಂದು ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಅನುಮೋದನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಎಂದರೇನು?
ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮನೆಗಳ ಬಡಾವಣೆ ಅಲ್ಲ.
ಇದು ಒಂದು ಯೋಜಿತ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ.
ಇದರಲ್ಲಿ:
- ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ
- ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
- ಕಚೇರಿಗಳು
- ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ
- ಶಾಲೆಗಳು
- ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು
- ಉದ್ಯಾನಗಳು
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ
- ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ:
“ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಗರವನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಯೋಜಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಟೌನ್ಶಿಪ್.”
ಒಂದು ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಅನುಮೋದನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಗುರುತಿಸಿ ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.
1. ಭೂಮಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸೂಕ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಂಶಗಳು:
- ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಮೀಪತೆ
- ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ
- ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರವೇಶ
- ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಿಕ್ಕು
- ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಬಿಡದಿ ಈ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಜಿಬಿಐಟಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯೋಜನೆ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ (Land Use) ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬಳಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತ.
ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ:
- ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅನುಮತಿ
- ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮೋದನೆ
- ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನ
- ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
4. ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ
ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು:
- ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
- ಕೆರೆಗಳು
- ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು
- ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ
- ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
5. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ
ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ವಿರೋಧಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.
6. ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ
ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳ ಬಳಿಕ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಏನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ?
ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ.
ಅದು:
- ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ
- ನೀರಿನ ಮರುಪೂರೈಕೆ
- ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು
ಇವೆಲ್ಲದರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ ನಗರವಾಗುವಾಗ ಕೇವಲ ಭೂಮಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಜೀವನಶೈಲಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಯವಾಗುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುವಂತೆ:
- ಕೃಷಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಯುವಕರು ಭೂಮಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ
- ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ
- ಗ್ರಾಮೋತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಜೀವನ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
- ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು
ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇದು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ.
ಹಾಗಾದರೆ ಟೌನ್ಶಿಪ್ಗಳು ಅಗತ್ಯವೇ?
ಹೌದು.
ಇದೇ ಚರ್ಚೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ:
- ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಟ್ಟಣೆ
- ವಸತಿ ಕೊರತೆ
- ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ
- ಕಚೇರಿ-ಮನೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ
- ಅತಿಯಾದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ
ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗಳು
- ನವಿ ಮುಂಬೈ
- ಗುರುಗ್ರಾಮ
- ನೋಯ್ಡಾ
- ಗಾಂಧಿನಗರ
- ಚಂಡೀಗಢ
ಇವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು.
GBIT ಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಲಾಭಗಳು
ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ
- ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆ
- ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ
- ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ
- ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆ
ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಲಾಭ
- ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು
- ಹೊಸ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು
- ಯೋಜಿತ ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಲಾಭ
- ಮನೆ-ಕಚೇರಿ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು
- ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಬರಬಹುದು
ಸವಾಲುಗಳೇನು?
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವೈಫಲ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಿಂದಲ್ಲ.
ಯೋಜನಾ ಕೊರತೆಯಿಂದ.
ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು
1. ನೀರಿನ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿಂದ?
೯,೦೦೦ ಎಕರೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪುನರ್ವಸತಿ
ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಭವಿಷ್ಯ ಏನು?
3. ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
ಹೊಸ ನಗರವನ್ನು ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
4. ಪರಿಸರ
ಕೆರೆಗಳು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.
5. ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಊಹಾಪೋಹ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಿಂತ ಭೂಮಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯ.
ಪರಿಹಾರವೇನು?
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಎರಡನ್ನೂ ಉಳಿಸುವ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗ ಅಗತ್ಯ.
1. ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾದರಿ
ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರ ಹಣವಲ್ಲ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು.
2. ಕೃಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ
ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ನಗರವಾಗಿಸಬಾರದು.
ಕೆಲವು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
3. ಹಸಿರು ಬಫರ್ ವಲಯ
ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ.
4. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೊದಲು
ಮೆಟ್ರೋ, ಉಪನಗರ ರೈಲು ಮತ್ತು ಬಸ್ ಜಾಲವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು.
5. ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕೌಶಲ್ಯ
ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಪ್ರಜಾ ಜಾಗೃತಿ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೃಷಿ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಚರ್ಚೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ: “ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಡ.” ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ: “ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಸರಿ.” ಎರಡೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು. ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬುದು.
ಬಿಡದಿಯ ಜಿಬಿಐಟಿ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ೯,೦೦೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಕರ್ನಾಟಕ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಳೆಯಲೇಬೇಕು. ಹೊಸ ನಗರಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಭೂಮಿ, ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಬಾರದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆಯುವ ಮನೋಭಾವವೂ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. 21ನೇ ಶತಮಾನದ ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
