ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಪುನರಾರಂಭ! ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ – ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು?

ಒಂದು ದೇಶದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಆತಂಕವಾಗಬೇಕು?

ಇದು ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ, ಭಾರತೀಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಯುದ್ಧ ವಿರಾಮ ಮುರಿದು ಮತ್ತೆ ದಾಳಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಜಲಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭದ್ರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಆತಂಕಗಳು ಮೂಡಿವೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಯಮ ವಹಿಸಿ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಮರಳಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:

• ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದು
• LNG ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ
• ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ
• ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು
• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ವಿದೇಶಿ ಹಣ (Remittances)
• ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ

ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು?

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

1. ಭಾರತ ಮೊದಲ (India First)

ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಎಂಬ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿಲುವಿಗಿಂತ, ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

2. ಯುದ್ಧವಲ್ಲ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ

ಭಾರತವು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಶಾಂತಿ, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ನಿಲುವನ್ನು ಭಾರತ ಈಗಲೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

3. ಸಮತೋಲನದ ಸಂಬಂಧ

ಭಾರತಕ್ಕೆ

• ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲುದಾರ.
• ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಭಾಗಿ.
• ಇರಾನ್ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರ.
• ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತವು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಸಮತೋಲನದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಐದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳು

ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ

ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯುದ್ಧ ತೈಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಭಾರತೀಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ

ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡರೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.

ವ್ಯಾಪಾರ

ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಫ್ತು-ಆಮದು ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಹಣದುಬ್ಬರ, ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಬಹುರಾಜಕೀಯ ಸಮತೋಲನ

ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಇರಾನ್ ಹಾಗೂ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ, ರಾಜೀಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ನಂತರ, ಭಾರತದ ಒಳ ಹೊರಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಮನದಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ದೇಶ ಎಂಬ ಗುರುತು ಇದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು:

• ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ವಿಶ್ವಾಸ,
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಂಬಲ,
• ಸ್ಪಷ್ಟ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅವಕಾಶ

ಇರಬೇಕು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ.

ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವೇ?

ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಕಾಲದಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ Quad ಇದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ BRICS ಇದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರವಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಹಾಗೂ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ “ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ” ಎಂಬ ನೀತಿಯ ಬದಲು “ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ, ಆದರೆ ಭಾರತ ಮೊದಲು” ಎಂಬ ಸಮತೋಲನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಲೆಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಕಾಲ ಇದು.

ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಪುನರಾರಂಭವು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಎಂಬ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಬಾರದು. ಅದರ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

ಇಂದಿನ ಬಹುಧ್ರುವೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಸಮತೋಲನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯೇ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬಲವಾಗಬಹುದು.